Przejdź do wersji zoptymalizowanej dla osób niewidzących i słabowidzących
Przejdź do wyszukiwarki
Przejdź do menu górnego
Przejdź do treści głównej
Przejdź do menu prawego
Przejdź do mapy serwisu
Przejdź do stopki
niedziela, 23 lipca 2017, 204 dzień roku, imieniny Sławy, Sławosza, Żelisławy
Urząd Gminy Lubraniec Urząd Gminy Lubraniec Urząd Gminy Lubraniec Urząd Gminy Lubraniec
Zamknij pasek info24 Zatrzymaj pasek info24 Uruchom pasek info24
Znajdujesz się w: Strona główna / Nasza gmina / Historia
Wydrukuj stronę Poleć znajomemu
x

Zapraszam do obejrzenia strony Historia - Nasza gmina - Lubraniec.

 

Pobierz PDF

Historia

 

Z kart historii

Ziemia Kujawska kryje w sobie rzadko spotykany urok, budząca zaduma nad tą ogromną, nizinną, przestrzenną, prawie bezleśną, pokrytą gęsto smugami i resztkami ogromnych niegdyś jezior, strugami, kanałami, rzeczkami, kraina z samotnymi gruszami polnymi, rzędami wysmukłych topoli i gdzieniegdzie jeszcze pochyłych wierzb, znaczących drogi między gęsto rozsiadłymi wioskami i miasteczkami.

Jednym z nich jest Lubraniec uroczo położony nad rzeka Zgłowiączką, od której niegdyś wartkiego prądu nazwę swą wziął /od lechickiego lutprand (lut-ostry, prand - prąd), jak dowodzi ks. Szaniawski. Wymieniony już w dokumentach w 1325, 1381, 1399 Lubraniec był wsią dziedziczną, posiadającego rozległe włości na Kujawach w czasach piastowskich, starego i wielce zasłużonego dla naszego kraju rodu Godziembów, pieczętujących się, jak podaje Bartosz Paprocki w "Herbach rycerstwa polskiego", herbem Godziemba. Według legendy przodek tego rodu uczestniczył w roku 1094 w wyprawie wojewody krakowskiego, Sieciecha, na Morawy. Gdy rycerz w starciu z Morawianami stracił broń, zeskoczył z konia, wyrwał z ziemi sosenkę i nią powalił przeciwnika na ziemię. Pojmanego przekazał wodzowi. Za ten bohaterski czyn król nagrodził go herbem Godziemba, na którym widnieje sosenka z trzema konarami, dwoma uciętymi gałęziami i pięcioma korzeniami na czerwonym tle oraz mąż zbrojny nad koroną, trzymający w prawej ręce sosenkę, a w lewej broń.

Godziembowie od swej wsi dziedzicznej nazwali się Lubrańskimi. Z nich to wywiódł się ród Dąbskich, którzy od Dąbia, leżącej nieopodal wsi swojej, nazwisko wzięli. W XV wieku nastąpił podział na Wielki i Mały Lubraniec. W roku 1509 Lubraniec otrzymał prawa miejskie od króla Zygmunta I, dzięki staraniom biskupa Jana Lubrańskiego, zaufanego dyplomaty ówczesnych władców polskich. 

Rozwojowi miasta przeszkadzały klęski żywiołowe i wojny. Lubraniec zaczął się dźwigać po przejściu we władanie Dąbskich, gdy Antoni, wojewoda brzeski, a potem Ksawery, od ostatnich monarchów polskich uzyskali przywileje sprzyjające rozwojowi handlu. Po II rozbiorze w roku 1793 Lubraniec włączono do Prus, a potem do Królestwa Polskiego. W 1827 roku dobra lubranieckie kupił gen. Augustyn Słubicki, który, choć gospodarzył tu zaledwie 5 lat /1827-1833/, zdołał dokonać pomiarów miasta i folwarku, wytyczyć nowe ulice i wszystkie nazwać, wyprostować drogę do Izbicy Kujawskiej poprzez usypanie grobli na bagnistym terenie oraz oczyścić koryto Zgłowiączki na przestrzeni kilku kilometrów. W 52 roku życia ugodziła go śmiertelnie przez uchylone okno kula wystrzelona przez młynarza z drzewa rosnącego obok pałacu wzniesionego przez generała. Stało się to w dwa lata po upadku Powstania Listopadowego, które wpłynęło na wzrost świadomości i uczuć patriotycznych mieszkańców miasteczka. Dowody miłości Ojczyzny dali oni już w czasie Powstania Kościuszkowskiego, gdy dowodzony przez Dionizego Mniewskiego z Lubrańca oddział zatopił w Wiśle, we Włocławku, galery z amunicją Prusaków dla oblegających Warszawę Moskali. Niezwykłą ofiarnością wyróżnili się mieszkańcy Lubrańca w walce o niepodległość Ojczyzny. W 1831 roku Lubraniec wsparł walczących o wolność przeznaczeniem "na potrzeby kraju" cennego sprzętu liturgicznego i dzwonu. To i wrogość do zaborców ściągnęły na Lubraniec surowe represje, które się zaostrzyły po następnym zrywie wolnościowym w 1863 roku, po którym pozostała wzruszająca legenda o powstańczym czynie, przekazana potomnym w wielce wymownym tytule zbioru "Gloria victis" /"Chwała zwyciężonym"/, wspomagającej walką pisarki.

W wyniku uwłaszczenia chłopów gród nad Zgłowiączką przestał być w 1868 roku własnością szlachecką. Pozbawiony praw miejskich stał się w 1870 roku osadą. Ukarana nałożeniem kontrybucji ludność nie zatraciła świadomości narodowej. Pogłębiała ją poprzez działalność koła Polskiej Macierzy Szkolnej, zorganizowanego w roku 1906 i umiejętne wykorzystywanie rocznic wydarzeń historycznych, np. uchwalenia Konstytucji 3 maja, Powstania Kościuszkowskiego oraz urodzin twórcy "Pana Tadeusza".

W początkach XX wieku Lubraniec był biedną osadą, w której ulice nie różniły się od wiejskich dróg, a niektóre domy kryte słomą - od wieśniaczych chat. Rozwój osady nastąpił po połączeniu kolejką wąskotorową Lubrańca z Włocławkiem i Sompolnem oraz przywróceniu mu przez Niemców praw miejskich w roku 1916. Łączność z Włocławkiem ułatwiał też podobny do dyliżansu pojazd dwukonny, zabierający rano 12 osób do stolicy powiatu i wracający wieczorem. W okresie międzywojennym zmieniła się panorama miasta, gdy na dwóch jej krańcach wzniesiono przy torze kolejowym żelbetonowy budynek młyna parowego i gmach siedmioklasowej szkoły powszechnej nad szosą, wiodącą do Brześcia Kujawskiego.

W prowadzeniu ożywionej działalności kulturalnej w mieście wyróżniały się: Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół", Związek Strzelecki, Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży, Związek Pracy Obywatelskiej Kobiet. Rozkwit Lubrańca przerwała okupacja hitlerowska, w czasie której wielu mieszkańców straciło życie w obozach koncentracyjnych i zginęło w walce o wolność. Po II wojnie światowej utworzono Miejską i Gminną Radę Narodową. Obok powszechnej powstały dwie szkoły średnie, Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska", Bank Spółdzielczy, Ośrodek Zdrowia i inne zakłady. Zbudowano również nowe osiedle mieszkaniowe.

Opracował

mgr Adam Beciński

Mikołaj Kubski

Kontakt

Urząd Miejski w Lubrańcu, Brzeska 49, 87-890 Lubraniec, pow. włocławski, woj. kujawsko-pomorskie
tel.: 54 286 20 17, email: urzad@lubraniec.pl
NIP: 888-14-60-897, Regon: 000531039

Godziny otwarcia

 
Od 1 czerwca 2017 r. zmiana godzin:
Poniedziałek, Środa, Czwartek, Piątek: 715 - 1515
Wtorek: 8.00 - 16.00

Statystyki

Licznik odwiedzin:
0218264
Dzisiaj:
125
Gości on-line:
1
Twoje IP:
54.92.128.223
Poprawny HTML 4.01 Transitional Poprawny arkusz CSS Poprawne kodowanie UTF-8 Strona zgodna z WCAG 2.0 AA
projekt i hosting: INTERmedi@ | zarządzane przez: CMS - SPI
Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Zamknij